PowerShell · Bestandsserver · NTFS
NTFS-rechten instellen met icacls
De share is aangemaakt. Nu bepalen we via NTFS wie bestanden werkelijk mag lezen, maken of wijzigen: Studenten krijgt Modify, Docenten Read & Execute.
Share-rechten en NTFS-rechten: twee lagen
SMB bepaalt of een gebruiker de gedeelde map via het netwerk mag benaderen. NTFS bepaalt welke bestandsacties daarna zijn toegestaan. Bij toegang over SMB geldt in de praktijk de meest beperkende combinatie.
- M = Modify (lezen, schrijven, wijzigen en doorgaans verwijderen).
- RX = Read & Execute (lezen, openen en uitvoeren).
- (OI) = Object Inherit: bestanden erven de regel.
- (CI) = Container Inherit: onderliggende mappen erven de regel.
Maak vóór ingrijpende ACL-wijzigingen een back-up en test met aparte oefenaccounts. Voer dit niet zonder controle uit op een productiemap.
1. Bestaande rechten controleren en opslaan
Bekijk de ACL voordat je rechten wijzigt. Sla de huidige toegangsregels op, zodat je desnoods kunt herstellen.
icacls "C:\Data\Jurry2"
icacls "C:\Data\Jurry2" /save "C:\Data\Jurry2-acl-backup.txt"
Je hebt een overzicht van bestaande machtigingen en een ACL-back-upbestand.
2. Overerving gecontroleerd uitschakelen
Met /inheritance:d zet je overerving uit, maar kopieer je de eerder geërfde regels als expliciete regels. Dit verschilt van /inheritance:r, waarmee geërfde regels worden verwijderd.
icacls "C:\Data\Jurry2" /inheritance:d
3. Onbedoeld brede groepsmachtigingen verwijderen
De groep Users kan op Nederlandstalige systemen anders heten. De ingebouwde groep Users heeft de bekende SID S-1-5-32-545. Gebruik een SID zodat de taal van het besturingssysteem niet uitmaakt.
icacls "C:\Data\Jurry2" /remove "*S-1-5-32-545"
Controleer daarna of Administrators en SYSTEM nog de vereiste rechten hebben. Kijk ook naar andere brede machtigingen, zoals Authenticated Users, als die in de ACL staan.
4. NTFS-rechten toekennen aan de AD-groepen
Gebruik de domeinnaam vóór de groep om verwarring met lokale groepen te voorkomen. In dit voorbeeld is de NetBIOS-domeinnaam OEFENEN.
icacls "C:\Data\Jurry2" /grant "OEFENEN\Studenten:(OI)(CI)M"
icacls "C:\Data\Jurry2" /grant "OEFENEN\Docenten:(OI)(CI)RX"
De expliciete groepstoegang staat in de ACL van C:\Data\Jurry2.
5. Rechten en echte toegang controleren
Test met twee verschillende testgebruikers vanuit een client. Een docent moet kunnen lezen maar niet wijzigen; een student mag bestanden aanmaken of wijzigen.
icacls "C:\Data\Jurry2"
Get-SmbShareAccess -Name "Jurry"
De aanwezigheid van een ACL-regel bewijst nog niet dat de juiste gebruiker effectieve toegang heeft: aanvullende groepslidmaatschappen en regels kunnen invloed hebben.
Belangrijke begrippen
Veelgestelde vragen
Waarom kan Docenten toch schrijven?
Controleer of de gebruiker óók lid is van Studenten of een andere groep met Modify, en controleer eventuele brede ACL-machtigingen.
icacls "C:\Data\Jurry2"
Wat doet /inheritance:d precies?
Schakelt overerving uit en zet geërfde toegangsregels om naar expliciete regels; die moet je daarna bewust nalopen.
Waarom werkt Users niet in icacls?
De weergavenaam kan per Windows-taal verschillen. De ingebouwde Users-groep heeft SID S-1-5-32-545.
Waarom is een volledig rechtenherstel niet altijd eenvoudig?
Een opgeslagen ACL moet op de juiste map en vanuit het juiste pad worden hersteld; test herstel eerst in het lab.
Officiële documentatie
Raadpleeg de officiële documentatie als je meer wilt weten over de gebruikte functies en parameters.
