Ga naar inhoud
JB IT Academy
CursussenHomelabHoofdstuk 8

Hoofdstuk 8 van 43 · 02 · Virtualisatie en basisdiensten

Pi-hole als DNS-filter

2–4 lesuren

Lesvideo en screenshots

Bij deze les komen eigen Nederlandstalige uitlegvideo's en schermafbeeldingen. De praktijkopdracht kun je alvast uitvoeren.

Eigen lesvideo volgt

De opname en montage worden later aan dit hoofdstuk gekoppeld.

Screenshot wordt toegevoegd assets/images/homelab/chapter-08/01-overzicht.webp
Pi-hole-dashboard
Screenshot wordt toegevoegd assets/images/homelab/chapter-08/02-resultaat.webp
DNS-instelling van testclient

Leer DNS-verkeer analyseren en gefilterde naamresolutie aanbieden. In dit hoofdstuk werk je in je eigen JB IT Academy-homelab. Leg beslissingen, IP-adressen en testresultaten vast in je logboek.

Na dit hoofdstuk kun je

  • Leer DNS-verkeer analyseren en gefilterde naamresolutie aanbieden.
  • De benodigde configuratie gestructureerd uitvoeren en controleren.
  • Fouten herkennen, risico’s benoemen en een herstelactie beschrijven.

Wat ga je bouwen?

Leer DNS-verkeer analyseren en gefilterde naamresolutie aanbieden. Je werkt aan een gecontroleerde oefenomgeving op MBO ICT niveau 4. De opdracht is pas klaar wanneer de werking bewezen is, niet alleen wanneer een installatie is voltooid.

Gebruik waar mogelijk een aparte test-VM, een lab-VLAN of een geïsoleerde netwerkverbinding. Noteer steeds de actuele softwareversie en het doel van elke wijziging.

Uitvoering: stap voor stap

  1. Maak een lichte VM of container met een vast gereserveerd IP-adres.
  2. Controleer of poort 53 vrij is en maak een snapshot voor installatie.
  3. Installeer Pi-hole via de actuele officiële documentatie en kies betrouwbare upstream-DNS-servers.
  4. Verander eerst bij één testclient de DNS-server naar Pi-hole.
  5. Test naamresolutie en bekijk de Query Log en geblokkeerde verzoeken.
  6. Voeg pas na een geslaagde test andere clients toe; documenteer een fallback-DNS-plan.
DNS-resolutie controleren
resolvectl status
getent hosts example.com

Controleren en documenteren

Leg een beginsituatie en een eindsituatie vast. Controleer niet alleen een groene statusindicator, maar test de functie ook vanaf een client of beheercomputer.

Maak opnames met je eigen systemen. Zorg dat wachtwoorden, tokens, publieke IP-adressen en persoonsgegevens buiten beeld blijven.

  • Wat werkt er na deze opdracht dat voorheen nog niet werkte?
  • Welk IP-adres, welke DNS-naam en welke poorten gebruikt de dienst?
  • Welke back-up of rollbackmogelijkheid heb je getest?
  • Welke fout zou een beginnende beheerder hier kunnen maken?

Praktijkopdracht

Praktijktoets: pi-hole als dns-filter

Voer de les uit in je eigen oefennetwerk en lever controleerbaar technisch bewijs op.

  1. Voer het stappenplan uit en leg eventuele afwijkingen vast.
  2. Controleer de dienst of verbinding vanaf een tweede systeem, waar dat van toepassing is.
  3. Maak een samenvatting van de configuratie, risico’s en terugvalprocedure.

Bewijs voor je logboek: Voeg de screenshots en het controleverslag toe aan je logboek. Laat geen wachtwoorden of tokens zien.

Controleer je kennis

  1. Welke componenten zijn voor deze opdracht noodzakelijk en welke optioneel?
  2. Hoe toon je objectief aan dat deze configuratie werkt?
  3. Welke herstelactie voer je uit wanneer de dienst na een update niet meer bereikbaar is?

Begrippen

Homelab
Afgeschermde ICT-omgeving voor technische praktijkoefeningen.
Rollback
Gecontroleerd terugkeren naar de laatst werkende configuratie.
Verificatie
Aantonen dat de configuratie aan het doel voldoet.

Hoofdstuk afgerond?

Voer eerst de praktijkopdracht uit en sla je bewijs op in je eigen logboek.