Hoofdstuk 35 van 43 · 07 · Linux hardening
UFW-firewall op Ubuntu
2–4 lesuren
Lesvideo en screenshots
Bij deze les komen eigen Nederlandstalige uitlegvideo's en schermafbeeldingen. De praktijkopdracht kun je alvast uitvoeren.
De opname en montage worden later aan dit hoofdstuk gekoppeld.
assets/images/homelab/chapter-35/01-overzicht.webp
assets/images/homelab/chapter-35/02-resultaat.webp
Pas least-privilege toe op netwerktoegang. In dit hoofdstuk werk je in je eigen JB IT Academy-homelab. Leg beslissingen, IP-adressen en testresultaten vast in je logboek.
Na dit hoofdstuk kun je
- Pas least-privilege toe op netwerktoegang.
- De benodigde configuratie gestructureerd uitvoeren en controleren.
- Fouten herkennen, risico’s benoemen en een herstelactie beschrijven.
Wat ga je bouwen?
Pas least-privilege toe op netwerktoegang. Je werkt aan een gecontroleerde oefenomgeving op MBO ICT niveau 4. De opdracht is pas klaar wanneer de werking bewezen is, niet alleen wanneer een installatie is voltooid.
Gebruik waar mogelijk een aparte test-VM, een lab-VLAN of een geïsoleerde netwerkverbinding. Noteer steeds de actuele softwareversie en het doel van elke wijziging.
Uitvoering: stap voor stap
- Inventariseer de bestaande TCP-/UDP-poorten van je VM.
- Controleer of UFW al actief is en welke regels gelden.
- Sta vóór het inschakelen de benodigde SSH-verbinding vanaf je beheersegment toe.
- Stel standaard inkomend weigeren en uitgaand toestaan in.
- Activeer UFW vanaf de console of met een herstelmogelijkheid.
- Controleer bereikbaarheid van SSH en de bedoelde dienst; verwijder overbodige regels.
sudo ss -lntup
sudo ufw status verbose
sudo ufw default deny incoming
sudo ufw default allow outgoing
Controleren en documenteren
Leg een beginsituatie en een eindsituatie vast. Controleer niet alleen een groene statusindicator, maar test de functie ook vanaf een client of beheercomputer.
Maak opnames met je eigen systemen. Zorg dat wachtwoorden, tokens, publieke IP-adressen en persoonsgegevens buiten beeld blijven.
- Wat werkt er na deze opdracht dat voorheen nog niet werkte?
- Welk IP-adres, welke DNS-naam en welke poorten gebruikt de dienst?
- Welke back-up of rollbackmogelijkheid heb je getest?
- Welke fout zou een beginnende beheerder hier kunnen maken?
Praktijkopdracht
Praktijktoets: ufw-firewall op ubuntu
Voer de les uit in je eigen oefennetwerk en lever controleerbaar technisch bewijs op.
- Voer het stappenplan uit en leg eventuele afwijkingen vast.
- Controleer de dienst of verbinding vanaf een tweede systeem, waar dat van toepassing is.
- Maak een samenvatting van de configuratie, risico’s en terugvalprocedure.
Bewijs voor je logboek: Voeg de screenshots en het controleverslag toe aan je logboek. Laat geen wachtwoorden of tokens zien.
Controleer je kennis
- Welke componenten zijn voor deze opdracht noodzakelijk en welke optioneel?
- Hoe toon je objectief aan dat deze configuratie werkt?
- Welke herstelactie voer je uit wanneer de dienst na een update niet meer bereikbaar is?
Begrippen
- Homelab
- Afgeschermde ICT-omgeving voor technische praktijkoefeningen.
- Rollback
- Gecontroleerd terugkeren naar de laatst werkende configuratie.
- Verificatie
- Aantonen dat de configuratie aan het doel voldoet.
Hoofdstuk afgerond?
Voer eerst de praktijkopdracht uit en sla je bewijs op in je eigen logboek.
