Ga naar inhoud
JB IT Academy
CursussenHomelabHoofdstuk 36

Hoofdstuk 36 van 43 · 07 · Linux hardening

Fail2ban op een Linux-server

2–4 lesuren

Lesvideo en screenshots

Bij deze les komen eigen Nederlandstalige uitlegvideo's en schermafbeeldingen. De praktijkopdracht kun je alvast uitvoeren.

Eigen lesvideo volgt

De opname en montage worden later aan dit hoofdstuk gekoppeld.

Screenshot wordt toegevoegd assets/images/homelab/chapter-36/01-overzicht.webp
Fail2ban-status
Screenshot wordt toegevoegd assets/images/homelab/chapter-36/02-resultaat.webp
Getest logevent

Herken en beperk herhaalde mislukte inlogpogingen. In dit hoofdstuk werk je in je eigen JB IT Academy-homelab. Leg beslissingen, IP-adressen en testresultaten vast in je logboek.

Na dit hoofdstuk kun je

  • Herken en beperk herhaalde mislukte inlogpogingen.
  • De benodigde configuratie gestructureerd uitvoeren en controleren.
  • Fouten herkennen, risico’s benoemen en een herstelactie beschrijven.

Wat ga je bouwen?

Herken en beperk herhaalde mislukte inlogpogingen. Je werkt aan een gecontroleerde oefenomgeving op MBO ICT niveau 4. De opdracht is pas klaar wanneer de werking bewezen is, niet alleen wanneer een installatie is voltooid.

Gebruik waar mogelijk een aparte test-VM, een lab-VLAN of een geïsoleerde netwerkverbinding. Noteer steeds de actuele softwareversie en het doel van elke wijziging.

Uitvoering: stap voor stap

  1. Controleer SSH-logs en de bestaande firewallconfiguratie.
  2. Installeer Fail2ban vanuit ondersteunde pakketbronnen.
  3. Maak een lokale jail-configuratie zonder het standaardpakketbestand te wijzigen.
  4. Kies een realistische drempel, tijdvenster en banperiode.
  5. Start de dienst en controleer of de sshd-jail actief is.
  6. Test uitsluitend met een eigen testaccount en verifieer de bijbehorende logs.
Fail2ban installeren en status bekijken
sudo apt update
sudo apt install fail2ban
sudo fail2ban-client status

Controleren en documenteren

Leg een beginsituatie en een eindsituatie vast. Controleer niet alleen een groene statusindicator, maar test de functie ook vanaf een client of beheercomputer.

Maak opnames met je eigen systemen. Zorg dat wachtwoorden, tokens, publieke IP-adressen en persoonsgegevens buiten beeld blijven.

  • Wat werkt er na deze opdracht dat voorheen nog niet werkte?
  • Welk IP-adres, welke DNS-naam en welke poorten gebruikt de dienst?
  • Welke back-up of rollbackmogelijkheid heb je getest?
  • Welke fout zou een beginnende beheerder hier kunnen maken?

Praktijkopdracht

Praktijktoets: fail2ban op een linux-server

Voer de les uit in je eigen oefennetwerk en lever controleerbaar technisch bewijs op.

  1. Voer het stappenplan uit en leg eventuele afwijkingen vast.
  2. Controleer de dienst of verbinding vanaf een tweede systeem, waar dat van toepassing is.
  3. Maak een samenvatting van de configuratie, risico’s en terugvalprocedure.

Bewijs voor je logboek: Voeg de screenshots en het controleverslag toe aan je logboek. Laat geen wachtwoorden of tokens zien.

Controleer je kennis

  1. Welke componenten zijn voor deze opdracht noodzakelijk en welke optioneel?
  2. Hoe toon je objectief aan dat deze configuratie werkt?
  3. Welke herstelactie voer je uit wanneer de dienst na een update niet meer bereikbaar is?

Begrippen

Homelab
Afgeschermde ICT-omgeving voor technische praktijkoefeningen.
Rollback
Gecontroleerd terugkeren naar de laatst werkende configuratie.
Verificatie
Aantonen dat de configuratie aan het doel voldoet.

Hoofdstuk afgerond?

Voer eerst de praktijkopdracht uit en sla je bewijs op in je eigen logboek.