Hoofdstuk 7 van 12 · Serverbeheer

Ubuntu Server installeren

4 lesuren

Je kent Linux Mint inmiddels goed. In deze les bouw je een Ubuntu Server zonder grafische desktop, zoals je die in een bedrijf, datacenter of homelab kunt gebruiken.

Na dit hoofdstuk kun je

Het verschil tussen een desktop- en serverdistributie beschrijven.
Een nieuwe Ubuntu Server-VM veilig installeren.
Hostname, netwerk, gebruiker en opslag configureren.
VMware-gasttools controleren en een herstelpunt maken.

Wat is Ubuntu Server?

Ubuntu Server is een Linux-distributie die is ingericht voor serverdiensten. Je krijgt standaard geen volledige grafische desktop, zodat de server minder geheugen en schijfruimte gebruikt. Beheer doe je via de console en later via SSH.

Voorbeelden van diensten zijn een webserver, database, DNS-server, opslagserver of monitoringsysteem. In dit leerpad bouw je een fictieve server voor tuincentrum GreenLeaf.

Werkstation: lokale desktop, toetsenbord, browser en gebruikersapplicaties.
Server: levert diensten aan andere systemen; beheer is meestal op afstand.
LTS: Long Term Support, een release met langere onderhoudsperiode.
Snapshot: herstelpunt voor je virtuele oefenomgeving.

Maak een schone virtuele server

Maak voor dit deel van de cursus een nieuwe VM. Gebruik niet de Mint-werkstation-VM. De oorspronkelijke readers noemen zowel Ubuntu Server 24.04 als 26.04; in dit leerpad gebruiken we voor consistentie Ubuntu Server 24.04 LTS. De concepten blijven vrijwel gelijk bij een andere ondersteunde LTS-release.

2 vCPU (64-bit) en 4 GB RAM.
Een virtuele systeemschijf van circa 50 GB.
Een netwerkadapter op NAT of een afgeschermd homelab-netwerk.
De officiële Ubuntu Server LTS-ISO via ubuntu.com/download/server.

Doorloop de serverinstallatie

De installer kan andere schermteksten tonen afhankelijk van de release. Belangrijk is dat je keuzes bewust maakt: netwerk, gebruiker, opslag en serverrollen.

Koppel de ISO aan de nieuwe VM en kies Try or Install Ubuntu Server.
Kies de gewenste taal en controleer je toetsenbordindeling.
Selecteer de normale Ubuntu Server-installatie in plaats van een minimale variant.
Laat de netwerkkaart voor het lab eerst via DHCP een adres ontvangen.
Sla een proxyinstelling over tenzij jouw netwerk een proxy gebruikt.
Gebruik de lege virtuele systeemschijf voor de begeleide opslaginstallatie; controleer de schijfnaam voordat je bevestigt.
Maak een eigen beheerdersaccount, bijvoorbeeld beheerder, met een sterk uniek wachtwoord. Kies de hostname greenleaf-srv01.
SSH kan tijdens installatie worden geselecteerd of in hoofdstuk 8 alsnog worden geïnstalleerd. Installeer geen onnodige server-snapdiensten.
Verwijder het installatiemedium, herstart en meld je op de console aan.

Controleer het resultaat

Na het inloggen verschijnt een tekstconsole. Gebruik bekende commando’s om de installatie te onderzoeken.

Welke Ubuntu-versie draait?

cat /etc/os-release

Hostname en systeeminformatie

hostnamectl

Netwerkadressen opvragen

ip -brief address

Schijven en partities tonen

lsblk -f

Controleer of VMware-tools draaien

systemctl status open-vm-tools

Gasttools en snapshots

Maak een snapshot met naam 07 - Ubuntu Server basisinstallatie. Noteer hostname, IP-adres en gekozen serverrelease in je logboek.

Installeer VMware-gasttools indien nodig

sudo apt update
sudo apt install open-vm-tools

Controleer het installatiepakket

dpkg -l open-vm-tools

Herstart indien nodig

sudo reboot

Praktijkopdracht

Lever een nieuwe Ubuntu Server-VM op

Maak de basis voor alle volgende serverhoofdstukken.

Installeer een nieuwe Ubuntu Server LTS-VM met 2 vCPU, 4 GB RAM en 50 GB systeemschijf.
Gebruik een herkenbare hostname en een eigen niet-root beheerdersaccount.
Controleer met hostnamectl en ip -brief address de configuratie.
Controleer het pakket open-vm-tools.
Maak een snapshot en leg de VM-specificaties vast.

Bewijs voor je logboek: Screenshot van de aangemelde Ubuntu Server-console, hostname, IP-adres en snapshotnaam.

Controleer je kennis

Waarom installeren we niet standaard een GUI op de server?
Wat betekent LTS?
Waarom gebruik je een gewone beheerder met sudo in plaats van altijd als root te werken?

Begrippen

Ubuntu Server: Linux-distributie voor serverdiensten.
LTS: Langdurig ondersteunde release.
VM: Virtuele machine.
Hostname: Naam van een machine in het netwerk.
Open VM Tools: Open-source gastintegratietools voor VMware.

Hoofdstuk afgerond?

Voer eerst de praktijkopdracht uit en sla je bewijs op in je eigen logboek.